Naast esthetiek speelt duurzaamheid een steeds grotere rol. Rechtbanken worden gasloos, voorzien van groene daken en slimme klimaatbeheersing. Daarmee worden ze niet alleen huizen van recht, maar ook voorbeelden van publieke innovatie.
De eerste rechtbanken uit de negentiende eeuw, zoals die in Amsterdam en Den Haag, werden ontworpen als ware tempels van de wet. Hoge zuilen, zware deuren en klassieke gevels symboliseerden de autoriteit van de staat. In de moderne tijd is dat beeld verschoven: hedendaagse rechtbanken, zoals die in Breda en Utrecht, zijn transparanter en opener van ontwerp, met veel glas en licht.
Architecten krijgen tegenwoordig de opdracht om gebouwen te ontwerpen die rechtvaardigheid uitstralen, maar ook toegankelijkheid en menselijkheid. Zo is de nieuwe Rechtbank Amsterdam bekroond om haar open structuur en duurzame materialen, waarmee ze letterlijk de drempel naar de rechtspraak wil verlagen.
