Witwassen is het proces waarbij illegaal verkregen geld wordt omgezet in geld dat een legale herkomst lijkt te hebben. Dit gebeurt om opsporing te voorkomen en het geld vrij te kunnen besteden zonder argwaan te wekken. Voor criminelen is dit essentieel, omdat geld dat niet kan worden uitgegeven zonder risico weinig waarde heeft. Daarom investeren criminele organisaties veel tijd en middelen in het ontwikkelen van strategieën om geldstromen te verhullen. Dit gebeurt vaak via ingewikkelde constructies waarbij meerdere personen, bedrijven en landen betrokken zijn. Naast het verhullen van de herkomst speelt ook het veiligstellen van vermogen een belangrijke rol. Door geld te verspreiden over verschillende kanalen wordt het risico op inbeslagname verkleind. Witwassen maakt het mogelijk om criminele winsten opnieuw te investeren in nieuwe illegale activiteiten, waardoor een zichzelf versterkend systeem ontstaat.
Witwassen verloopt doorgaans in drie fasen: placement, layering en integration. In de eerste fase wordt het geld in het financiële systeem gebracht. Dit kan via contante stortingen, aankopen of investeringen. Vervolgens wordt het geld in de tweede fase verspreid via complexe transacties om de herkomst te verhullen. Dit kan bestaan uit internationale overboekingen, het gebruik van schijnbedrijven en financiële constructies. In de derde fase wordt het geld opnieuw geïntegreerd in de legale economie. Op dat moment lijkt het geld schoon en kan het zonder problemen worden gebruikt. Deze fasen vormen samen een proces dat moeilijk te traceren is, zeker wanneer meerdere landen en systemen worden gebruikt.
Criminelen maken gebruik van diverse methodes om geld wit te wassen. Een van de meest voorkomende technieken is het gebruik van bedrijven als dekmantel. Denk aan horeca, transportbedrijven en winkels waar contant geld gebruikelijk is. Daarnaast is vastgoed een populaire methode. Door panden te kopen en verkopen kunnen grote bedragen worden verplaatst zonder direct op te vallen. Ook cash-intensieve sectoren zoals autohandel en casino’s worden vaak gebruikt. Steeds vaker spelen ook cryptovaluta een rol, omdat deze grensoverschrijdend en deels anoniem gebruikt kunnen worden.
Witwassen is vaak grensoverschrijdend. Criminelen maken gebruik van landen met minder strenge regelgeving om geldstromen te verbergen. Door geld via meerdere landen te laten lopen, wordt het voor opsporingsdiensten moeilijk om het volledige spoor te volgen. Belastingparadijzen spelen hierbij een belangrijke rol. Daarnaast worden complexe bedrijfsstructuren opgezet waarbij de uiteindelijke eigenaar moeilijk te achterhalen is. Dit maakt het mogelijk om illegaal geld te verbergen achter legale structuren.
