Voor criminelen zijn drie zaken essentieel: anonimiteit, flexibiliteit en de mogelijkheid om geld snel te verplaatsen. Cryptovaluta bieden die drie in één pakket.
Hoewel veel blockchains wél transparant zijn, is de identiteit achter een wallet zelden direct te herleiden. Dat maakt het voor opsporingsdiensten moeilijk om personen te koppelen aan transacties, zeker wanneer criminelen gebruikmaken van:
mixers en tumblers
honderden achtereenvolgende wallets
buitenlandse crypto-exchanges zonder strenge regelgeving
valse identiteitsdocumenten
Transacties kunnen binnen seconden wereldwijd worden verstuurd, zonder banken, zonder meldplicht en zonder limieten. Precies om die reden wordt crypto inmiddels structureel gebruikt in afpersing, fraude en drugshandel.
De grootste groei zit in crypto-oplichting, vaak georganiseerd door internationaal opererende netwerken. Daarbij worden slachtoffers gelokt met advertenties, “analisten” of beleggingsadviseurs die in werkelijkheid door criminelen worden aangestuurd.
De aanpak is geraffineerd:
professionele websites compleet met dashboards, grafieken en live koersen
callcenters die slachtoffers regelmatig bellen
deepfake-video’s of AI-stemmen om vertrouwen te winnen
nepwinst die op het scherm wordt getoond
Zodra slachtoffers geld willen opnemen, wordt het account geblokkeerd en verdwijnt de website van de radar. De opbrengsten gaan via tientallen wallets richting exchanges in landen waar Europese opsporing lastig is.
Hoewel politiediensten steeds beter worden in blockchain-analyse, lopen ze voortdurend achter de feiten aan. Criminelen experimenteren sneller dan wetgevers en wisselen technieken uit via besloten online netwerken.
Nieuwe verschijnselen die de opsporing bemoeilijken:
groei van privacycoins (zoals monero)
decentralized exchanges zonder controle
AI-tools voor phishing, identiteitsfraude en overtuigende oplichting
crypto die wordt ingezet bij ontvoeringen en afpersing (wegens snelheid en ontraceerbaarheid)
Internationale samenwerking levert successen op, maar de schaal van de digitale misdaad groeit sneller dan de capaciteit om deze te bestrijden. Crypto is daardoor geen tijdelijk fenomeen binnen de criminaliteit, maar een structureel onderdeel geworden van de moderne onderwereld.
