De feiten speelden zich af tijdens rijlessen in 2024. Volgens het slachtoffer begon de instructeur haar eerst extra aandacht te geven en stuurde hij persoonlijke berichten. Later zou hij haar seksueel hebben misbruikt in zijn lesauto en op een afgelegen plek na een les.
De vrouw, die door haar autisme moeite heeft met sociale grenzen en het inschatten van bedoelingen, verklaarde dat ze “bevroor” tijdens het incident. De rechtbank oordeelde dat zij “niet in staat was zich te verzetten” en dat de verdachte daar misbruik van maakte.
De man ontkende het misbruik, maar de rechter achtte de verklaringen van het slachtoffer betrouwbaar en ondersteund door digitaal bewijsmateriaal. Naast de celstraf kreeg hij een beroepsverbod van vijf jaar als rijinstructeur.
De rechtbank rekende het de man zwaar aan dat hij zijn machtspositie gebruikte tegenover een leerlinge die hem vertrouwde. “De verdachte wist van haar beperking en gebruikte die kennis om haar te manipuleren en seksueel uit te buiten,” aldus de rechter in het vonnis.
Volgens deskundigen komt dit soort misbruik vaker voor bij leerlingen met een beperking of psychische kwetsbaarheid. Rijscholen zouden beter moeten toezien op gedrag van instructeurs en melding van grensoverschrijdend gedrag laagdrempeliger moeten maken.
De zaak valt samen met een onderzoek van de Universiteit Twente, waaruit blijkt dat meer kennis over autisme leidt tot andere oordelen in strafzaken.
Wanneer rechters of officieren weten dat iemand autisme heeft, interpreteren ze gedrag minder snel als vijandig of verdacht, maar juist als onderdeel van de stoornis.
Volgens de onderzoekers kan dat zowel voor verdachten als slachtoffers met autisme grote gevolgen hebben. Het pleidooi: meer training voor politie, advocaten en rechters om misverstanden te voorkomen.
De beroepsvereniging voor rijinstructeurs (BOVAG Rijscholen) zegt “geschokt” te zijn en onderzoekt extra gedragscodes en verplichte scholing over omgang met kwetsbare leerlingen.
Ook belangenorganisatie Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) pleit voor meer bescherming en bewustwording: “Mensen met autisme zijn extra kwetsbaar in afhankelijkheidsrelaties. Dat vraagt om extra waakzaamheid,” aldus een woordvoerder.
