Cryptovaluta spelen een steeds grotere rol in de criminele economie. Waar crypto ooit werd ontwikkeld als alternatief financieel systeem, is het in de praktijk uitgegroeid tot een populair middel voor oplichting, witwassen en internationale fraude. Waarom is crypto zo aantrekkelijk voor criminelen — en waarom wordt het steeds moeilijker om ze te stoppen?

Voor criminelen zijn drie zaken essentieel: anonimiteit, flexibiliteit en de mogelijkheid om geld snel te verplaatsen. Cryptovaluta bieden die drie in één pakket. Hoewel veel blockchains wél transparant zijn, is de identiteit achter een wallet zelden direct te herleiden. Dat maakt het voor opsporingsdiensten moeilijk om personen te koppelen aan transacties, zeker wanneer criminelen gebruikmaken van: mixers en tumblers honderden achtereenvolgende wallets buitenlandse crypto-exchanges zonder strenge regelgeving valse identiteitsdocumenten Transacties kunnen binnen seconden wereldwijd worden verstuurd, zonder banken, zonder meldplicht en zonder limieten. Precies om die reden wordt crypto inmiddels structureel gebruikt in afpersing, fraude en drugshandel.

De grootste groei zit in crypto-oplichting, vaak georganiseerd door internationaal opererende netwerken. Daarbij worden slachtoffers gelokt met advertenties, “analisten” of beleggingsadviseurs die in werkelijkheid door criminelen worden aangestuurd. De aanpak is geraffineerd: professionele websites compleet met dashboards, grafieken en live koersen callcenters die slachtoffers regelmatig bellen deepfake-video’s of AI-stemmen om vertrouwen te winnen nepwinst die op het scherm wordt getoond Zodra slachtoffers geld willen opnemen, wordt het account geblokkeerd en verdwijnt de website van de radar. De opbrengsten gaan via tientallen wallets richting exchanges in landen waar Europese opsporing lastig is.