De Raad voor de rechtspraak werkt aan oplossingen zoals flexibele teams, betere opleidingstrajecten en meer inzet van mediation. Toch blijft het evenwicht precair. “Rechtspraak mag nooit een fabriek worden,” aldus een woordvoerder, “maar ze moet wél meebewegen met de samenleving.”
Zowel straf- als civiele rechtbanken zien het aantal zaken toenemen. De oorzaken variëren van strengere regelgeving tot maatschappelijke veranderingen zoals meer burenruzies en online fraude. Tegelijk is het moeilijk om nieuwe rechters en griffiers te werven, mede door de hoge werkdruk en lange opleidingstrajecten.
In sommige rechtbanken lopen de wachttijden op tot vele maanden. Vooral familierecht en bestuursrecht kampen met achterstanden. Daardoor moeten rechters keuzes maken in welke zaken prioriteit krijgen — een ethisch en organisatorisch spanningsveld.